Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Evrim

Evolution

Tanım

Canlı popülasyonlarının genetik ve kalıtsal özelliklerinin nesiller boyunca seçilim baskılarıyla değişmesi süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Sosyal anksiyetenin evrimsel temeli: Atalarımızın küçük kabileler halinde yaşarken gruptan dışlanmanın ölüm anlamına gelmesi nedeniyle, reddedilme tehdidine karşı aşırı fizyolojik uyarılma (kalp çarpıntısı, terleme) geliştirmesi günümüzdeki sosyal fobi semptomlarının kökenini oluşturur.

Derin Analiz

Evrim, biyolojik sistemlerin zaman içindeki varyasyon ve adaptasyon dinamiklerini inceler. Davranış bilimleri ve evrimsel psikoloji perspektifinden bakıldığında, insan bilişinin ve davranış repertuvarının şekillenmesinde doğal seçilimin rolünü açıklar. Nörobiyolojik yapılar, hayatta kalma ve üreme başarısını maksimize eden adaptif çözümler olarak evrilmiştir. Bu süreç, ontogenetik gelişim ile filogenetik tarihçenin sürekli bir etkileşimi üzerine kuruludur.

Etimoloji

Latince 'evolutio' (açılma, parşömenin açılıp okunması) sözcüğünden türetilmiş olup, 'ex-' (dışarı) ve 'volvere' (yuvarlamak, sarmak) köklerinin birleşiminden meydana gelmiştir.

Karıştırmayın

Ontogenetik gelişim (bireyin yaşam döngüsü içindeki değişimi) ile filogenetik evrim (türün nesiller boyu değişimi) sıklıkla karıştırılır; ayrıca Lamarckçı 'kazanılmış karakterlerin aktarımı' safsatası modern sentetik evrim teorisinden keskin bir şekilde ayrılır.