Yaşam Döngüsü
Life Cycle
Tanım
Bir organizmanın, grubun, kurumun veya ürünün gelişimsel evrelerinin bir neslin belirli bir aşamasından bir sonraki neslin aynı aşamasına kadar geçirdiği ardışık dizidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Aile yaşam döngüsü (family life cycle) modelinde, yeni evli bir çiftin çocuk sahibi olması, çocukların ergenlik dönemi, evden ayrılması (boş yuva evresi) ve yaşlılık evreleri birer yaşam döngüsü aşamasıdır. Her geçiş evresi, aile üyelerinin yeni roller üstlenmesini ve adaptasyon stratejilerini değiştirmesini zorunlu kılar.
Derin Analiz
Yaşam döngüsü kavramı, gelişim psikolojisi, yaşam boyu gelişim perspektifi ve ekosistem dinamiklerinde temel bir organizatör olarak işlev görür. Bireysel düzeyde organizmanın ontogenetik gelişimini (doğumdan ölüme kadar geçen süreç) kapsarken, sistemik düzeyde sosyal kurumların, kültürlerin veya ürünlerin doğuş, büyüme, olgunlaşma, gerileme ve sonlanma evrelerini modelleyen makro bir çerçevedir. Gelişimsel psikopatoloji bağlamında, bu döngüdeki kesintiler veya normatif geçiş krizlerindeki uyum bozuklukları, psikolojik patolojilerin ortaya çıkışında kritik birer belirleyici olarak incelenir.
Etimoloji
İngilizce 'life' (yaşam, can) ve Eski İngilizce 'cyclum' / Yunanca 'kyklos' (çember, daire, devir) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yaşam süresi (lifespan) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; yaşam süresi sadece zamansal bir uzunluğu (doğumdan ölüme kadar geçen süreyi) ifade ederken, yaşam döngüsü niteliksel evreleri ve ardışık gelişimsel örüntüleri kapsar.