Özel Konuşma
Private Speech
Tanım
Bireyin, özellikle bilişsel süreçleri düzenlemek ve davranışı yönlendirmek amacıyla sesli bir şekilde kendi kendine konuşması.
Örnek Vaka / Uygulama
Beş yaşında bir çocuğun yapboz tamamlarken kendi kendine 'Şimdi bu mavi parçayı buraya koymam lazım, yoksa kedi tamamlanmaz... Dur, bu buraya uymadı, çevirmeliyim' diyerek sesli bir şekilde süreci yönlendirmesi.
Derin Analiz
Gelişimsel psikoloji ve bilişsel bilimler bağlamında özel konuşma, Lev Vygotsky'nin sosyokültürel teorisinin merkezinde yer alır. Vygotsky'ye göre bu olgu, dışsal sosyal konuşmanın (social speech) içsel düşünceye (inner speech) dönüşüm sürecindeki ara basamaktır. Çocuklar ilk başta sosyal etkileşim için konuşurken, zamanla bu dili kendi eylemlerini planlamak ve regüle etmek için dışsal olarak kullanmaya başlar; yaklaşık 7 yaşından sonra ise bu sesli ifade tamamen zihinsel bir iç ses haline gelir. Jean Piaget bu durumu 'egosantrik konuşma' olarak nitelendirip bilişsel olgunlaşmayla kaybolacağını savunurken, Vygotsky bunun tam aksine problem çözme kapasitesini artıran işlevsel bir araç olduğunu kanıtlamıştır.
Etimoloji
İngilizce 'private' (şahsi, kendine ait, Latince 'privatus' [kamusal olmayan, ayrılmış]) ve 'speech' (konuşma, Eski İngilizce 'spǣc' [hitabet, dil]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Egosantrik konuşma (Piaget'nin perspektifinde sadece bilişsel olgunlaşmamışlığın göstergesidir; Vygotsky ise bunu öz-düzenleme aracı olarak görür) ve klinik pratikte karşılaşılan sesli düşünme bozuklukları veya işitsel halüsinasyonlar (özel konuşma tamamen istemli, amaca yönelik ve ego-sintoniktir).
Keşfetmeye Devam Edin
Öz Düzenleme
Öz Düzenleme
Self-regulation
Bireyin kendi davranışlarını öz-izleme, öz-değerlendirme ve öz-pekiştirme süreçleri aracılığıyla denetleme ve yönlendirme kapasitesi.
İncele