Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mavi

Blue

Tanım

Görünür ışık tayfının yaklaşık 445500 nanometre dalga boyu aralığındaki kısa dalga boylu elektromanyetik enerjinin insan gözü tarafından algılanmasıyla deneyimlenen temel renk.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında, 470 nm dalga boyundaki dar bantlı mavi LED ışığına maruz bırakılan bir katılımcının uyanıklık düzeyinin arttığı, melatonin salınımının geciktiği ve reaksiyon süresinin kısaldığı gözlemlenmiştir.

Derin Analiz

Görme fizyolojisi ve psikofizik bağlamında mavi, retinadaki koni hücrelerinin (özellikle S-konilerinin yani kısa dalga boyuna duyarlı reseptörlerin) fotonlar tarafından uyarılmasıyla başlayan nöral bir süreçtir. Bu uyarımlar, optik sinir aracılığıyla lateral genikül çekirdeğe (LGN) ve nihayetinde birincil görsel kortekse iletilir. İnsan beyni, bu dalga boylarını sadece fiziksel bir uyarıcı olarak değil, aynı zamanda sirkadiyen ritmi düzenleyen melanopsin içeren ipRGC'ler (intrinsically photosensitive retinal ganglion cells) üzerinden non-vizyoner fotoreepsiyon yoluyla da işler; bu da mavi ışığın uyanıklık, melatonin baskılanması ve bilişsel performans üzerindeki güçlü etkilerini açıklar.

Etimoloji

Eski İngilizce 'blēw' veya 'blǣw' kelimesinden türetilmiş olup, kökeni Germen dillerindeki 'blēwaz' (koyu renk, mavimsi) sıfatına dayanmaktadır; Hint-Avrupa dillerindeki *bhel- (parlamak, ışıldamak, renk değiştirmek) kökünden evrilmiştir.

Karıştırmayın

Mavi teriminin fiziksel dalga boyu tanımı ile sosyal ya da sosyolojik bağlamdaki 'mavi yaka' (blue-collar) kavramı sıklıkla karıştırılmaktadır; biri optik ve psikofiziksel bir algıyken diğeri iş gücü piyasasındaki sınıflandırmadır.