Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Renk

Color

Tanım

Işığın elektromanyetik spektrumdaki farklı dalga boylarının retinal reseptörler tarafından uyarılmasıyla ortaya çıkan öznel görsel algı deneyimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında kırmızı bir elmaya bakan bir denekte, elmadan yansıyan 700 nanometrelik ışık dalga boyu retinayı uyarır. Denek fiziksel olarak aynı dalga boyunu görse de, arka plandaki aydınlatma değiştiğinde beyin 'renk değişmezliği' mekanizmasını devreye sokarak elmanın rengini sabit bir kırmızı olarak algılamaya devam eder.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve görsel algı literatüründe renk, fiziksel bir dalga boyunun ötesinde, merkezi sinir sisteminin inşa ettiği bir niteliktir. Retinadaki L, M ve S tipi koni hücrelerinin farklı dalga boylarına (kırmızı, yeşil, mavi) duyarlılığı ile başlayan süreç, lateral genikük çekirdek (LGN) üzerinden birincil görsel kortekse (V1) ve ventral akıştaki V4 alanına ulaşır. Zihinsel renk algısı (renk değişmezliği dahil); ton (hue), doygunluk (saturation) ve parlaklık (luminous intensity) olmak üzere üç temel boyutta şekillenir. Fiziksel dünyada dalga boyu olarak var olan bu olgu, beyin tarafından qualia (öznel nitelik) düzeyinde deneyimlenen bilişsel bir temsildir.

Etimoloji

Latince 'color' (örtü, gizleyen, kabuk veya boya maddesi anlamında) sözcüğünden türetilmiş olup, Hint-Avrupa kökenli 'kel-' (örtmek) köküne dayanır.

Karıştırmayın

Renk tonu (hue) ile sıklıkla karıştırılır; ton rengin niteliğini belirtirken, genel 'renk' kavramı ton, doygunluk ve parlaklık bileşenlerinin tamamını kapsayan üst kategoridir.