Yaşam Süresi
Lifespan
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
85 yaşında sağlıklı bir bireyin bilişsel işlevlerinin ve bellek performansının incelendiği longitudinal bir gerontolojik araştırmada, katılımcının doğuştan itibaren genetik ve çevresel yaşam süresi belirleyicileri haritalandırılır.
Derin Analiz
Gelişim psikolojisi, biyoloji ve gerontoloji bağlamında yaşam süresi, genetik predispozisyonlar, telomer dinamikleri, hücresel yaşlanma (senesens) ve çevresel faktörlerin ortak bir ürünü olarak incelenir. Maksimum yaşam süresi türe özgü sabit bir üst sınır (insanlar için yaklaşık 120-122 yıl) sunarken, ortalama yaşam beklentisi (life expectancy) sosyoekonomik, epidemiyolojik ve kültürel değişkenlere bağlı olarak dalgalanma gösterir. Bilişsel ve nörobiyolojik açıdan yaşam süresi boyunca beyin plastisitesi, nörojenez ve sinaptik budanma süreçleri yaşa bağlı bilişsel gerileme ile homeostatik dengeyi kurar.
Etimoloji
İngilizce 'life' (yaşam, hayat) ve 'span' (süre, aralık, köprü kurmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kökeni Eski İngilizce 'líf' ve 'spann' kelime köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Yaşam beklentisi (life expectancy) ile sıkça karıştırılır; yaşam beklentisi istatistiksel bir ortalamayken, yaşam süresi (lifespan) türün veya bireyin potansiyel maksimum sınırını ifade eder.