Yaşlanma
Aging
Tanım
Kronolojik yaşa eşlik eden biyolojik, psikolojik ve nörobiyolojik değişimlerin tamamı.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşındaki bir bireyin yeni bir dijital arayüzü öğrenirken 25 yaşındaki bir bireye kıyasla daha fazla bilişsel yük yaşaması ve görevi tamamlama süresinin uzaması, işlem hızındaki birincil yaşlanma bulgularıyla açıklanır.
Derin Analiz
Yaşlanma süreci, telomer kısalması, oksidatif stres, mitokondriyal disfonksiyon ve epigenetik modifikasyonlar gibi hücresel düzeydeki entropik süreçlerin bir yansımasıdır. Bilişsel düzeyde ise işleyen bellek, işlem hızı ve akıl yürütme becerilerinde kademeli değişimler görülürken; kristalize zeka yaşam boyu korunabilir veya artabilir. Süreç, normal fizyolojik süreçlere atfedilen birincil yaşlanma ile yaşa bağlı patolojilerin (nörodejeneratif hastalıklar vb.) tetiklediği ikincil yaşlanma olarak iki ana eksende incelenir.
Etimoloji
Latince 'aetas' (yaş, dönem) kökünden türeyen ve Fransızca 'âge' kelimesi üzerinden modern dillere geçen, organizmanın zaman içindeki biyolojik ve kronolojik ilerlemesini ifade eden kök.
Karıştırmayın
Birincil yaşlanma (normal fizyolojik yıpranma) ve ikincil yaşlanma (hastalık temelli patolojik bozulmalar) sıklıkla karıştırılır; ancak ikincil yaşlanma önlenebilir veya tedavi edilebilir çevresel ve patolojik etkenleri barındırır.