Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doğuştan

İnnate

Tanım

Bir organizmada doğumdan itibaren var olan, bedensel veya zihinsel öz yapıya ait kapasite veya özellik.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni doğan bir bebekte gözlenen emme refleksi (sucking reflex), öğrenme sürecine gerek kalmaksızın tamamen doğuştan gelen motor bir programın devreye girmesidir.

Derin Analiz

Biyolojik psikoloji ve gelişim nörobilimi bağlamında doğuştanlık, genetik olarak kodlanmış ve çevresel deneyimlerden bağımsız olarak ortaya çıkan nöral devreleri ve davranışsal eğilimleri ifade eder. Olgunlaşma süreçleriyle yakından ilişkili olmakla birlikte, sonradan edinilen veya deneyimle şekillenen epigenetik ve çevresel plastisite ürünlerinden keskin bir biçimde ayrılır. Felsefi kökenlerinde ise Platoncu 'anımsama' (anamnesis) teorisine dayanarak a priori bilgiyi destekler.

Etimoloji

Latince 'innatus' sözcüğünden türetilmiştir; 'in-' (içinde, -e) ve 'nasci' (doğmak) köklerinin birleşiminden meydana gelir, varoluşsal olarak kök salmış anlamını taşır.

Karıştırmayın

Edinilmiş (acquired) ve olgunlaşmaya bağlı (maturational) süreçler ile sıklıkla karıştırılır; doğuştan olan özellikler deneyimden bağımsız taban oluştururken, edinilmiş özellikler tamamen çevresel etkileşim ve öğrenme ürünüdür.

Keşfetmeye Devam Edin

Edinilmiş

Acquired

Spesifik yaşantılar, deneyimler veya öğrenme süreçleri temelinde sonradan geliştirilen ya da kazanılan her türlü yanıt, davranış, fikir veya bilgiyi tanımlayan sıfat.

İncele

Olgunlaşma

Maturation

Bir organizmanın biyopsikolojik olarak işlevsel veya tam gelişmiş bir düzeye ulaşmasını sağlayan doğal süreç ve araştırma yöntemlerinde iç geçerliliği tehdit eden zamana bağlı değişimler.

İncele

Epigenetik

Epigenetics

DNA'nın nükleotid diziliminde herhangi bir değişiklik yaratmaksızın, gen aktivitesini ve ifadesini değiştiren kalıtımsal kimyasal modifikasyonları inceleyen bilim dalıdır.

İncele