Yoksunluk Sendromu
Abstinence Syndrome
Tanım
Bağımlılık yapıcı maddelerin ani kesilmesi veya azaltılması sonucunda ortaya çıkan karakteristik fizyolojik ve davranışsal bulgular kümesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır yüksek miktarda alkol kullanan bir bireyin, alımı aniden kesmesinden 24-48 saat sonra ellerde tremor (titreme), taşikardi, bulantı, aşırı terleme ve bazen konfüzyon ile karakterize otonomik aşırı uyarılma tablosu yaşaması.
Derin Analiz
Nörobiyolojik düzeyde yoksunluk sendromu, merkezi sinir sisteminin kronik madde kullanımına geliştirdiği homeostatik adaptasyonun, maddenin ani yokluğunda bozulmasıyla tetiklenir. Nörotransmitter sistemlerinde (özellikle dopaminerjik, serotonerjik ve GABAerjik devrelerde) yaşanan dengesizlikler; otonom sinir sistemi hiperaktivitesi, anksiyete, irritabilite ve somatik sıkıntılarla kendini gösterir. Klinik pratikte bu tablo, beyin ödül mekanizmalarının ve stres devrelerinin kalibre edilme sürecinin bir yansımasıdır.
Etimoloji
Latince 'abstinere' (uzak durmak, kaçınmak) fiilinden türetilen 'abstinentia' ve Yunanca 'syndromon' (birlikte koşan, bir araya gelen bulgular kümesi) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Tolerans kavramı ile sıkça karıştırılır; tolerans aynı etkiyi elde etmek için giderek artan madde miktarına ihtiyaç duyulmasıyken, yoksunluk maddenin eksikliğinde ortaya çıkan yoksunluk belirtileridir.