Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Uyarılma

Excitation

Tanım

Bir nöron veya kas hücresinin dışsal bir uyarıcıya yanıt olarak elektriksel aktivite üretmesi ve aksiyon potansiyelinin yayılması süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Kişinin parmağına iğne batması sonucu derideki noksiseptörlerin uyarılması, duyusal nöronlarda hızlı bir elektriksel aktivite (aksiyon potansiyeli) başlatır ve bu uyarılma omurilik üzerinden somatosensoriyel kortekse iletilerek acı hissinin algılanmasını sağlar.

Derin Analiz

Hücresel düzeyde uyarılma, membran potansiyelinin eşik değerin üzerine çıkarak depolarize olmasıyla tetiklenir. Voltaj kapılı sodyum kanallarının açılması, hücre içi pozitif yükün ani artışına ve aksiyon potansiyelinin akson boyunca ilerlemesine öncülük eder. Sinaptik iletimde postsinaptik potansiyellerin eksitatör nitelikte olması, nöral ağlardaki sinyal iletiminin devamlılığını sağlar. Bu süreç, duyusal girdilerin işlenmesinden motor yanıtlara kadar tüm sinir sistemi mimarisinin temel elektriksel dili olarak işlev görür.

Etimoloji

Latince 'excitare' (uyandırmak, harekete geçirmek, tahrik etmek) fiilinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İnhibisyon (hücresel aktiviteyi baskılayan ve hiperpolarizasyona yol açan süreç) ve uyarılmışlık / uyanıklık hali [arousal] (genel fizyolojik ve psikolojik aktivasyon durumu).