Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eşik

Limen

Tanım

Bir duyusal uyaranın fark edilebilmesi veya bir sinirsel tepkinin tetiklenebilmesi için gereken minimum şiddet düzeyi.

Örnek Vaka / Uygulama

Odyometri testinde bir bireyin işitme eşiğinin (limen) ölçülmesi; bireye kademeli olarak artan desibellerde saf sesler dinletilir ve bireyin sesi ilk duyduğu an, o frekans için işitsel limen değeri olarak kaydedilir.

Derin Analiz

Psikofizik ve duyusal nörofizyolojide limen, organizmanın dış veya dünyadan gelen bir uyarıcıyı (ışık, ses, basınç vb.) algılayabildiği kritik alt sınırı ifade eder. Mutlak eşik (absolute threshold) ve fark eşiği (difference threshold / Weber-Fechner yasası) olarak iki ana kategoride incelenir. Nöronal düzeyde ise bu kavram, bir aksiyon potansiyelinin ateşlenmesi için akson tepesinde ulaşılması gereken membran potansiyeli depolarizasyon seviyesine (genellikle -55 mV civarı) karşılık gelir. Bilişsel süreçlerde ise bilinçaltı (subliminal) algı çalışmalarının temel parametresidir.

Etimoloji

Latince kökenli bir sözcük olup 'eşik, kapı eşiği, sınır' anlamlarına gelen 'līmen' kelimesinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Mutlak eşik ile fark eşiği (JND - Just Noticeable Difference) sıklıkla karıştırılır; mutlak eşik bir uyaranın varlığının hissedildiği sınır iken, fark eşiği iki uyarıcı arasındaki minimum değişim miktarını ifade eder.