Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Akson

Axon

Tanım

Nöron gövdesinde üretilen elektriksel ve kimyasal sinir impulse'larını hücre dışına, diğer nöronlara, kaslara veya bezlere taşıyan uzun, silindirik sinir lifi uzantısı.

Örnek Vaka / Uygulama

Omurilikten başlayıp ayak başparmağına kadar uzanan bir motor nöronun aksonu, merkezi sinir sisteminden gelen 'kası kas' komutunu milisaniyeler içinde ilgili kas lifine ileterek bireyin ayağını hareket ettirmesini sağlar.

Derin Analiz

Akson, nöronal iletişim ağının ana iletim hattıdır. Hücre gövdesinden (soma) aldığı aksiyon potansiyellerini terminal butonlara doğru yönlendirir. Çoğu akson, oligodendrositler veya Schwann hücreleri tarafından üretilen miyelin kılıf ile sarılmıştır. Bu kılıf, Ranvier boğumları aracılığıyla tuzuk (sıçramalı) iletimi mümkün kılarak sinir sinyalinin iletim hızını katbekat artırır. Terminal uçlara ulaşılan elektriksel sinyal, voltaj kapılı kalsiyum kanallarının açılmasıyla tetiklenir ve sinaptik veziküllerin egzositozu yoluyla nörotransmitter salınımını sağlayarak sinapslar arası kimyasal iletişime dönüştürülür.

Etimoloji

Antik Yunanca 'ἄξων'xōn) kelimesinden türetilmiştir; sözlük anlamı 'eksen' veya 'dingil' demektir. Sinir hücresinin merkezî eksenini temsil eden ana iletici uzantısını nitelendirmek üzere nöroanatomi literatürüne kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Dendrit ile karıştırılır; dendritler sinyalleri hücre gövdesine *alırken*, akson sinyalleri hücre gövdesinden *uzağa* taşır.