Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Miyelin

Myelin

Tanım

Nöronların aksonlarını sararak elektriksel yalıtım sağlayan, büyük ölçüde fosfolipit ve özelleşmiş proteinlerden oluşan koruyucu kılıf.

Örnek Vaka / Uygulama

Kliniğe dengesizlik, görme bulanıklığı ve alt ekstremitelerde uyuşma şikayetleriyle başvuran 30 yaşındaki bir hastada, merkezi sinir sistemindeki miyelin kılıflarının otoimmün yıkımı (demiyelinizasyon) sonucu sinir iletim hızının düştüğü MRG bulgularıyla doğrulanmıştır.

Derin Analiz

Miyelin, sinir sistemindeki aksiyon potansiyeli iletim hızını maksimize eden biyolojik bir dielektrik yalıtkandır. Periferik sinir sisteminde Schwann hücreleri, merkezi sinir sisteminde ise oligodendrositler tarafından üretilir. Yapısındaki yüksek lipid oranı (yaklaşık %70-85 kuru ağırlık) ve düşük su içeriği, akson boyunca iyon akışını sızıntıya karşı korur. İletim, Ranvier boğumları adı verilen kesintili aralıklar aracılığıyla 'saltatuar (sıçramalı) iletim' mekanizmasıyla gerçekleşir. Bu mimari, metabolik enerji tasarrufu sağlarken sinyal iletim hızını 120 m/s'ye kadar çıkarır. Miyelin bütünlüğünün bozulduğu durumlarda (örneğin multipl skleroz gibi demiyelinizan patolojilerde), aksiyon potansiyeli iletimi yavaşlar veya tamamen kesintiye uğrar.

Etimoloji

Yunanca 'myelos' [ilik] kelimesinden türetilmiş olup, 19. yüzyılın ortalarında sinir sistemi liflerini çevreleyen lipid açısından zengin yapıyı tanımlamak için anatomi literatürüne girmiştir.

Karıştırmayın

Akson ile karıştırılabilir; ancak akson sinir hücresinin elektrik sinyali taşıyan uzantısıdır, miyelin ise bu aksonu çevreleyen yalıtkan maddedir.