Membran Potansiyeli
Membrane Potential
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöronun akson zarında dinlenim halindeki membran potansiyeli yaklaşık -70 milivolt (mV) civarındadır. Hücre dışından gelen yeterli şiddetteki bir uyarı, voltaj kapılı sodyum kanallarını açarak içeriye pozitif iyon akınına neden olur ve zar potansiyelini depolarize ederek sinirsel iletimi (aksiyon potansiyeli) başlatır.
Derin Analiz
Membran potansiyeli, hücre zarının her iki yüzeyindeki elektrik yükü dağılımının asimetrisinden kaynaklanır. Nörobiyolojik ve fizyolojik düzeyde, hücre içi ortam genellikle hücre dışına kıyasla daha negatiftir. Bu durum, sodyum-potasyum pompası ($Na^+/K^+$ ATPase) gibi aktif taşıma mekanizmaları ve iyon kanallarının seçirgen geçirgenliği sayesinde sürdürülür. Dinlenim halindeki potansiyel, uyarılabilir hücrelerde (nöronlar ve kas hücreleri) aksiyon potansiyelinin tetiklenmesi için gerekli elektrokimyasal zemin hazırlar. İyonların (özellikle $Na^+$, $K^+$, $Ca^{2+}$ ve $Cl^-$) konsantrasyon gradyanları ve elektriksel kuvvetler arasındaki denge, Nernst ve Goldman denklemleriyle matematiksel olarak modellenir.
Etimoloji
Latince 'membrana' (deri, parşömen, ince örtü) ve Latince 'potentia' (güç, yetenek, gizil güç) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Dinlenim potansiyeli (resting potential) ile sıkça karıştırılır; dinlenim potansiyeli membran potansiyelinin uyarılmamış halindeki özel bir ölçümüdür, membran potansiyeli ise hücrenin tüm elektriksel durumlarını kapsayan üst kavramdır.