Fark Eşiği
Difference Threshold
Tanım
İki uyaran arasındaki, denemelerin yüzde ellisinde tutarlı ve doğru bir şekilde tespit edilebilen en küçük miktar farkıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir sommelier'in (şarap uzmanı) iki farklı şarap kadehindeki şeker oranını ayırt etmeye çalışması veya bir müzisyenin iki nota arasındaki frekans farkını yüzde 50 doğrulukla yakalayabildiği minimum hertz değerinin saptanması fark eşiğine somut birer örnektir.
Derin Analiz
Psikofiziğin temel taşlarından biri olan fark eşiği, aynı zamanda 'fark limeni' (difference limen - DL) veya 'fark edilebilen en küçük fark' (just noticeable difference - JND) olarak da adlandırılır. Gustav Fechner ve Ernst Weber'in çalışmaları üzerine kurulan bu kavram, duyusal sistemlerin fiziksel dünyadaki değişiklikleri hangi hassasiyetle kodladığını istatistiksel olasılıklar üzerinden inceler. Deneylerde katılımcılara iki uyaran sunulur ve uyaranlar arasındaki fark kademeli olarak artırılır veya azaltılır. Yüzde ellilik tespit oranı, insan algısının mutlak bir keskinlikten ziyade olasılıksal ve eşiksel bir doğaya sahip olduğunu, Weber Yasası'na göre ise mevcut uyaranın şiddeti arttıkça fark eşiğinin de doğrusal olarak büyüdüğünü gösterir.
Etimoloji
İngilizce 'difference' (fark) ve Eski İngilizce 'þrescold' (eşik, basamak) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur; psikofizikte uyarım değişim sınırını ifade eder.
Karıştırmayın
Mutlak eşik (absolute threshold) ile sıkça karıştırılır; mutlak eşik tek bir uyaranın fark edilebilmesi için gereken minimum şiddeti ifade ederken, fark eşiği halihazırda mevcut iki uyaran arasındaki farkın algılanma sınırını inceler.