Doğrusal
Linear
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöropsikoloji çalışmasında, uyku süresi (saat cinsinden) ile gün içi dikkat testinden alınan hata sayısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Her 1 saatlik uyku azalışının test hatalarında düzenli ve sabit bir artış (örneğin her eksik saat için 2.5 puanlık hata artışı) yaratması durumu doğrusal bir ilişkiyi temsil eder.
Derin Analiz
Lineerlik, nicel veri analizinde ve matematiksel modellemede temel bir varsayımdır. $y = a + bx$ denklemiyle formüle edilen bu ilişki biçiminde, bağımsız değişkenin ($x$) birim değişiminin bağımlı değişken ($y$) üzerinde yarattığı etki sabittir ($b$ katsayısı). Davranış bilimlerinde ve psikometri, istatistik gibi disiplinlerde verilerin doğrusallık varsayımını karşılayıp karşılamaması; Pearson korelasyon analizi, basit ve çoklu doğrusal regresyon modellerinin geçerliliğini doğrudan belirler. Doğrusal olmayan ilişkiler ise (non-linear), değişkenler arasındaki oranın sabit olmadığı, örneğin üstel veya logaritmik formlar aldığı durumları kapsar.
Etimoloji
Latince 'linearis' (çizgiye ait, çizgisel) kelimesinden türetilmiştir; kökeni 'linea' (keten iplik, ip, çizgi) sözcüğüne dayanır.
Karıştırmayın
Monoton ilişki (değişkenler aynı yönlü artar veya azalır ancak bu artış sabit bir doğru olmak zorunda değildir) ve doğrusal olmayan (non-linear) ilişkiler ile sıklıkla karıştırılır.