Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Korelasyon Analizi

Association Analysis

Tanım

İki veya daha fazla nicel değişken arasındaki doğrusal ya da monoton ilişkinin yönünü ve gücünü istatistiksel olarak inceleyen yöntemdir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik psikoloji araştırmalarında, bireylerin haftalık egzersiz süresi ile öz bildirime dayalı depresyon belirti skorları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Veriler toplandıktan sonra hesaplanan negatif yönlü korelasyon katsayısı, egzersiz süresi arttıkça depresyon skorlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığını ortaya koyar.

Derin Analiz

Korelasyon analizi, veri setindeki değişkenlerin birlikte değişim eğilimini matematiksel katsayılar (örneğin Pearson veya Spearman korelasyon katsayıları) aracılığıyla quantify eden temel bir istatistiksel modellemedir. Katsayı -1.00 ile +1.00 arasında değer alır; sıfıra yaklaşması doğrusal ilişkinin olmadığını, uçlara yaklaşması ise ilişkinin gücünü ve yönünü gösterir. Ancak bu analitik yaklaşım, istatistikteki altın kuralı barındırır: Korelasyon nedensellik (causality) anlamına gelmez. İki değişken birlikte hareket ediyor olabilir ancak aralarında doğrudan bir etki-tepki mekanizması bulunmayabilir veya gizli bir üçüncü değişken (confounding variable) her iki değişkeni de etkiliyor olabilir.

Etimoloji

Latince 'correlatio' (karşılıklı ilişki; 'com-' [birlikte] + 'relatio' [ilişkilendirme]) ve Yunanca 'analysis' (çözümleme, parçalara ayırma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Regresyon analizi ile sıklıkla karıştırılır; korelasyon yalnızca iki değişken arasındaki ilişkinin gücünü ve yönünü ölçerken, regresyon bir değişkenin diğerine dayanarak yordanmasını (tahmin edilmesini) sağlar.