Analitik Yaklaşım
Analytic Approach
Tanım
Karmaşık bir olguyu, bütünü daha iyi kavramak amacıyla daha küçük, yönetilebilir bileşenlerine ve alt süreçlerine ayırarak inceleyen metodolojik strateji.
Örnek Vaka / Uygulama
Okul öncesi dönemdeki çocuklarda bilişsel gelişimi inceleyen bir gelişim psikoloğunun, çocukların genel zeka puanına odaklanmak yerine; problem çözme hızı, mantık yürütme kapasitesi, bilişsel esneklik, çalışma belleği ve imajinasyon becerilerini ayrı ayrı test edip, bu alt bileşenlerin birbiriyle etkileşimini istatistiksel modellerle incelemesi.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve metodolojide analitik yaklaşım, tümevarımsal veya indirgemeci bir mantıkla çalışır. Özellikle gelişim psikolojisi, bilişsel mimari modellemeleri ve psikometride; üst düzey zihinsel işlevlerin (örneğin yürütücü işlevler veya problem çözme becerilerinin) tekil bileşenlerine ayrılarak ölçülmesini sağlar. Nörobiyolojik ve bilişsel araştırmalarda, işlevsel lokalizasyonu veya bilişsel modülerliği anlamak için temel bir epistemolojik araçtır. Ancak bu yaklaşım, bileşenlerin toplamının her zaman bütünü tam olarak yansıtmayabileceği gerçeği (holistik epistemolojinin temel eleştirisi) nedeniyle sentetik yaklaşım ile denge içinde kullanılmalıdır.
Etimoloji
Yunanca 'analytikos' (çözülebilen, kısımlarına ayrılarak incelenebilen) kelimesinden türetilmiş olup, 'ana-' (yukarı, baştan sona) ve 'lysis' (çözülme, parçalanma) köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Sentetik yaklaşım (synthetic approach); analitik yaklaşım bütünü parçalarına ayırırken, sentetik yaklaşım parçaları birleştirerek bütünün nasıl oluştuğunu ve yeni özellikler kazandığını inceler.