Strateji
Strategy
Tanım
Belirli bir amaca ulaşmak veya bir görevi tamamlamak üzere tasarlanmış kapsamlı eylem programı ve bilişsel plan.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoloji bağlamında, sosyal anksiyete bozukluğu olan bir bireyin topluluk önünde konuşacağı zaman kalp atışını kontrol etmek için diyafram nefesini kullanması ve dikkatini dış dünyaya yönlendirmesi bir başa çıkma stratejisidir; bilişsel terapi sürecinde bu stratejiler işlevsel olanlarla yeniden yapılandırılır.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve psikolojide strateji, bireyin çevresel taleplerle başa çıkmak, karmaşık problem uzaylarını taramak veya karar vermek için devreye soktuğu üstbilişsel (metakognitif) süreçlerin bütünüdür. Yürütücü işlevlerin (executive functions) bir ürünü olarak prefrontal korteks tarafından koordine edilir. Yapay zeka ve bilişsel modellemede hedef odaklı arama uzaylarını daraltan sezgisel (heuristic) yaklaşımlara karşılık gelirken; evrimsel biyolojide organizmanın üreme başarısını maksimize etmek için sergilediği adaptif yaşam döngüsü kalıplarını (örn. r/K seçilimi) ifade eder. Klinik pratikte ise hastanın psikopatolojiyle başa çıkmak için kullandığı kognitif ve davranışsal başa çıkma stratejilerinin (coping strategies) temelini oluşturur.
Etimoloji
Antik Yunanca 'stratos' (ordu, kamp kurmuş ordu) ve 'agein' (yönetmek, sevk etmek) kelimelerinin birleşiminden türetilen 'strategia' (generallik, komutanlık sanatı) kavramından Fransızca aracılığıyla literatüre geçmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Üstbiliş
Üstbiliş
Metacognition
Bireyin kendi bilişsel süreçlerinin farkında olması ve bu süreçleri aktif olarak izleyip kontrol edebilme kapasitesi.
İncele