Plan
PLAN
Tanım
Bilişsel psikolojide, belirli bir amaca ulaşmak amacıyla gerçekleştirilecek eylemlerin zihinsel temsili ve yürütme işlevlerini yönlendiren taslağıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) hastalarının gündelik rutinlerini aşırı ayrıntılı planlama eğilimi, belirsizlik toleransındaki düşüşü telafi etme mekanizması olarak ortaya çıkar. Bilişsel terapide ise hastanın panik atak sırasında yapacağı başa çıkma davranışlarını adım adım zihinsel bir plana dönüştürmesi, anksiyetenin somatik semptomlarını azaltmada kullanılır.
Derin Analiz
Bilişsel mimaride planlama, prefrontal korteksin (özellikle dorsolateral prefrontal korteks) öncülük ettiği üst düzey yürütücü işlevlerin temel bileşenidir. Bir eylem dizisinin henüz fiziksel olarak icra edilmeden önce zihinsel uzayda simüle edilmesini, olası engellerin öngörülmesini ve çalışma belleğinde (working memory) aktif olarak manipüle edilmesini gerektirir. Psikolojik açıdan plan, yalnızca dışsal bir zaman çizelgesi değil, aynı zamanda motor hareketlerin (örn. karmaşık bir enstrüman çalma) veya dilsel çıktıların (örn. cümle üretimi) temporal organizasyonunu sağlayan nöral bir şemadır.
Etimoloji
Latince 'plānus' (düz, yassı) sıfatından türeyen ve 'yüzey üzerine çizilen taslak/harita' anlamındaki İtalyanca 'pianta' kelimesinden geçerek 17. yüzyılda literatüre girmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Çalışma Belleği
Çalışma Belleği
Working Memory
Bilgiyi zihinde geçici olarak tutma ve karmaşık bilişsel görevleri yerine getirmek için bu bilgi üzerinde işlem yapma kapasitesi sunan sınırlı kapasiteli bilişsel sistem.
İncele
Prefrontal Korteks
Prefrontal Korteks
Prefrontal Cortex
Serebral korteksin en ön kısmında yer alan ve dikkat, planlama, çalışma belleği ile yönetici işlevlerin yürütülmesinden sorumlu gelişmiş assosiasyon alanıdır.
İncele