Bozukluk
Disorder
Tanım
Anormal davranışları, fizyolojik durumları, kalıcı veya şiddetli sıkıntıyı ya da fizyolojik işleyişin aksamasını içeren semptomlar grubu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir değerlendirmede, hastanın son altı aydır süregelen aşırı kaygı, uyku bozukluğu, günlük işleri sürdürmede güçlük ve kalıcı yorgunluk semptomları göstermesi, bu durumun geçici bir tepki olmayıp tıbbi ve psikolojik müdahale gerektiren bir 'bozukluk' düzeyinde olduğunu gösterir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikiyatride 'bozukluk' terimi, genellikle belirli bir sendromu veya bireyin işlevselliğinde klinik açıdan belirgin bir sıkıntı ya da bozulmaya yol açan davranışsal veya psikolojik örüntüyü ifade eder. Hastalık (disease) kavramından farklı olarak, her zaman kesin bir etiyolojik patolojiye veya biyolojik nedene işaret etmez; daha çok gözlemlenebilir semptom kümelerinin tanımlanmasını ve sınıflandırılmasını (örneğin DSM-5 kriter setleri) temel alır. Nörobiyolojik açıdan, sinir devrelerindeki homeostatik dengesizliklerin, nörotransmitter düzensizliklerinin ve genetik yatkınlıkların çevresel stresörlerle etkileşimi sonucu ortaya çıkan işlevsel adaptasyon kısıtlılıkları olarak incelenir.
Etimoloji
Fransızca 'désordre' (düzen bozukluğu, karışıklık) kelimesinden türetilmiş olup, Latince 'dis-' (olumsuzluk, zıtlık) öneki ile 'ordo' (düzen, sıra) kökünün birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Hastalık (disease) ve Sendrom (syndrome) kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır. Hastalık, altta yatan kesin bir fizyolojik patolojiyi ve bilinen bir etkeni barındırırken; bozukluk, henüz etiyolojisi tam olarak çözülememiş olabilen semptom kümelerini kapsar. Sendrom ise sadece bir araya gelen belirtiler topluluğudur, bozukluk düzeyinde işlevsellik kaybı şart koşmaz.