Değerlilik Koşulları
Conditions Of Worth
Tanım
Bireyin, sevilme ve saygı görme hakkını yalnızca başkalarının onayını ve beklentilerini karşıladığı durumlarda elde edebileceğine inandığı psikolojik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkinlik hayatında sürekli olarak başarılı olmak, hata yapmamak ve çevresindeki herkesin memnuniyetini sağlamak zorunda hisseden bir danışanın, aslında içsel tatmin peşinde değil, yalnızca çocukluğunda 'başarılı olduğunda sevilen' çocuk imajını yaşatmaya çalışması.
Derin Analiz
Carl Rogers'ın hümanist kişilik kuramının temel taşlarından birini oluşturur. Gelişimsel süreçte, özellikle ebeveynlerin ve birincil bakım verenlerin çocuğa koşullu olumlu yaklaşım (conditional positive regard) göstermesi sonucunda ortaya çıkar. Çocuk, doğası gereği sahip olduğu organizmik değer verme eğilimini askıya alarak, sevgi kazanmak için hangi davranışların ödüllendirildiğini içselleştirir. Bu durum, gerçek benlik (true self) ile ideal benlik veya toplumsal beklentiler arasında derin bir yarılmaya yol açar. Birey, kendi otantik duygularını ve dürtülerini bastırarak dışsal onay mekanizmalarına bağımlı hale gelir; bu da psikolojik uyumsuzluğun (incongruence), kaynaksız kaygıların ve depresif belirtilerin zeminini hazırlar.
Etimoloji
İngilizce 'condition' (Latince 'condicio' [anlaşma, şart]) ve 'worth' (Eski İngilizce 'weorð' [değer, kıymet]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Koşullu Olumlu Kabul (Conditional positive regard) ile sıklıkla karıştırılır; koşullu olumlu kabul dışarıdan (ebeveyn veya çevre tarafından) sunulan tutumu ifade ederken, değerlilik koşulları bu tutumun çocuk tarafından içselleştirilerek bir inanç sistemine dönüştürülmüş halidir.