Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Gerçek Benlik

Actual Self

Tanım

Bireyin idealize edilmiş veya çarpıtılmış benlik tasarımlarının aksine, belirli bir zamanda var olduğu şekliyle deneyimlediği otantik özüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Otuz yaşındaki bir danışanın, ailesinin baskısıyla seçtiği hukuk kariyerinde yaşadığı tükenmişlik nedeniyle terapide resim yapma arzusuyla yüzleşmesi; bu süreçte başkalarının beklentilerine göre şekillendirdiği 'ideal/zorunlu benlik' ile kendi içsel dürtüleri ve yetenekleri olan 'gerçek benlik' arasındaki uçurumu fark etmesi.

Derin Analiz

Psikodinamik teorilerde ve Carl Rogersın danışan merkezli terapisinde merkezi bir konuma sahip olan gerçek benlik, bireyin toplumsal baskılar, ebeveyn beklentileri ve dışsal koşullanmalardan arınmış olarak kendi içsel deneyimleriyle temas kurduğu alanı temsil eder. Karen Horney'nin teorisinde ise 'gerçek benlik', bireyin potansiyelini gerçekleştirmeye yönelik içsel yapısını simgelerken, bununla çatışan 'ideal benlik' (olunması istenen) ve 'gerçekçi olmayan benlik' (savunma mekanizmalarıyla yaratılan) yapılarıyla sürekli bir dinamik içindedir. Bilişsel ve klinik değerlendirmelerde, kişinin anlık algılanan benliği ile ideal benliği arasındaki tutarsızlık derecesi, psikolojik sıkıntının ve nevrotik çatışmaların temel göstergelerinden biri olarak analiz edilir.

Etimoloji

Latince 'actus' (eylem, gerçekleştirilmiş) ve Eski İngilizce 'self' (kendi, şahsın kendisi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; psikodinamik ve hümanist yazında bireyin deneyimlediği anlık ve otantik varoluş durumunu ifade eder.

Karıştırmayın

İdeal benlik (ideal self) ile sıklıkla karıştırılır; ideal benlik bireyin olmak istediği ya da olmasını beklediği tasarıyı temsil ederken, gerçek benlik o anki mevcut durumu ve otantik deneyimi kapsar. Ayrıca Winnicott'ın 'gerçek benlik' (true self) kavramı ile benzer köklerden beslense de, actual self daha çok fenomenolojik ve anlık varoluşsal duruma odaklanır.