Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kimlik

İdentity

Tanım

Bireyin fiziksel, psikolojik ve sosyal özellikleriyle tanımlanan, zaman ve mekân içinde süreklilik arz eden benlik algısı.

Örnek Vaka / Uygulama

Üniversiteye başlayan 19 yaşındaki bir genç, ailesinden bağımsızlaşma süreçlerinde mesleki ilgi alanlarını, siyasi görüşlerini ve sosyal grup aidiyetlerini sorgulayarak kendi değer sistemini yapılandırır. Geçmişteki çocukluk anıları ile bugünkü hedefleri arasında kurduğu köprü, fiziksel ve sosyal değişimlere rağmen aynı kişi olduğu hissini (kimlik sürekliliğini) korumasını sağlar.

Derin Analiz

Kimlik, Erik Erikson'un psikososyal gelişim kuramında merkezi bir konuma sahiptir. Biyolojik olgunlaşma ile toplumsal beklentilerin kesişim kümesinde şekillenir. Bireyin kendi beden algısı, bellek bütünlüğü, değer sistemleri ve sosyal rolleri üzerinden 'ben' ve 'öteki' sınırlarını çizmesini sağlar. Nöropsikolojik düzeyde, sağ hemisferin (özellikle sağ parietal korteksin) bedensel benlik algısındaki rolü ve prefrontal korteksin otobiyografik bellek entegrasyonu kimlik duygusunun tutarlılığını destekler. Bilişsel gelişim perspektifinde ise nesne sürekliliğine benzer şekilde, deneyimlenen değişimlere rağmen özün aynı kaldığına dair meta-bilişsel bir farkındalığı barındırır.

Etimoloji

Latince 'idem' (aynı) kökünden türetilen ve geç Latincede 'identitas' formunu alan sözcük, bireyin özdeşlik ve benzersizlik halini ifade eder.

Karıştırmayın

Ben (self) daha çok deneyimleyen özneyi ve anlık farkındalığı kapsarken; öz (essence) felsefi bir kökene sahiptir. Kimlik ise bu unsurların sosyal roller ve zamanlar arası süreklilikle harmanlanmış dışavurumudur.