Beden Algısı
Body Percept
Tanım
Bireyin kendi fiziksel özelliklerine dair zihninde biçimlendirdiği; zayıflık, güç, çekicilik veya boy gibi nitelikleri içeren mental imaj.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki bir danışanın, aynaya baktığında gerçekte 52 kilo ve zayıf olmasına rağmen kendini aşırı kilolu ve hantal olarak zihinselleştirmesi ve bedeninin çevresini 2 kat daha büyük algılaması, beden algısının (body percept) nesnel fiziksel gerçeklikten ne denli sapabileceğinin klinik bir göstergesidir.
Derin Analiz
Beden algısı, somatosensoriyel korteks, parietal lob işlevleri ve görsel-uzamsal işlemlemenin karmaşık bir entegrasyonu sonucunda oluşur. Bireyin kendi beden sınırlarını, hacmini ve estetik özelliklerini nasıl deneyimlediğini belirleyen bu yapı, sabit bir veriden ziyade dinamik bir bilişsel temsildir. Nöropsikolojik düzeyde, dışarıdan gelen duyusal girdiler ile geçmiş deneyimlerin ve sosyokültürel normların filtrelenmesiyle şekillenir. Klinik pratikte, bu imajın gerçekçi olmayan biçimde bozulması (örn. beden dismorfik bozukluğu veya yeme bozuklukları), kişinin duygulanımını ve benlik saygısını doğrudan etkileyen temel bir psikopatolojik bileşen olarak karşımıza çıkar.
Etimoloji
İngilizce 'body' (Eski İngilizce 'bodig', gövde/beden) ve Latince 'perceptum' (algılanan şey, algı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
'Beden imajı' (body image) daha geniş bir duygu, tutum ve değerlendirme yelpazesini kapsarken, 'beden konsepti' (body concept) bedene dair daha soyut, entelektüel inançları ve bilgileri içerir. 'Beden algısı' ise daha çok anlık ve yapılandırılmış zihinsel tasvire odaklanır.