Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Beden Dismorfik Bozukluğu

BDD

Tanım

Kişinin fiziksel görünümünde başkaları tarafından fark edilmeyen veya önemsiz görülen hayali ya da abartılı kusurlarla zihinsel olarak meşgul olmasıyla karakterize ruhsal bozukluk.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi dört yaşında bir üniversite öğrencisi olan M.B., burnundaki kusursuz olduğunu bildiği halde milimetrik bir asimetriye odaklanmıştır. Gününün ortalama beş saatini aynalar karşısında kusuru inceleyerek ve makyajla kapatmaya çalışarak geçirir. Sosyal ortamlardan kaçınır çünkü herkesin onun bu kusuruna baktığına inanmaktadır. Estetik cerrahlara defalarca başvurmuş olmasına rağmen, yapılan operasyonlar anksiyetesini azaltmamış, aksine odağın vücudunun başka bir bölgesine kaymasına neden olmuştur.

Derin Analiz

Beden Dismorfik Bozukluğu (BDB), DSM-5 sınıflandırmasında Obsesif-Kompulsif ve İlişkili Bozukluklar kategorisinde yer alır. Nörobiyolojik temelleri incelendiğinde, özellikle görsel bilgilerin işlenmesinden sorumlu oksipital korteks ile duygu düzenleme ve değerlendirmede kritik rol oynayan frontal korteks ve bazal ganglion devreleri arasındaki işlevsel bozukluklar dikkat çeker. Hastalar, kendi yüz veya vücut yapılarını işlerken bütüncül bir algı yerine detay odaklı ve hiper-eleştirel bir görsel tarama stratejisi izlerler. Bu durum, amigdala kaynaklı yoğun anksiyete tepkilerini tetikler ve mükemmeliyetçi kompulsif davranışlarla (sürekli ayna kontrolü, cilt yolma, güvence arayışı) pekişir.

Etimoloji

İngilizce 'Body Dysmorphic Disorder' ifadesinin kısaltmasıdır. 'Body' (vücut) kelimesi ile Yunanca 'dys-' (kusurlu, bozuk) ve 'morphe' (biçim, şekil) köklerinden türetilen 'dysmorphia' sözcüklerinin birleşiminden meydana gelmiştir.

Karıştırmayın

Anoreksiya Nervoza ile sıklıkla karıştırılır. Anoreksiya Nervoza'da odak noktası ağırlıklı olarak beden ağırlığı ve şekli üzerindeyken, Beden Dismorfik Bozukluğu'nda vücudun herhangi bir anatomik bölgesine (cilt, burun, saç vb.) yönelik spesifik algı bozuklukları ve buna eşlik eden yineleyici davranışlar ön plandadır.