Ruhsal Bozukluk
Mental Disorder
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi sekiz yaşında bir yazılım mühendisi olan danışan, son altı aydır süregelen yoğun endişe, uykuya dalmada güçlük, iş yerinde odaklanma kaybı ve sürekli bir felaket senaryosu üretme şikayetleriyle kliniğe başvurmuştur. Semptomların kişinin mesleki ve sosyal işlevselliğini ciddi ölçüde kısıtladığı, çevresel stresörlerle orantısız olduğu ve bir ruhsal bozukluk (örneğin yaygın anksiyete bozukluğu) tanı kriterlerini karşıladığı saptanmıştır.
Derin Analiz
Ruhsal bozukluklar, bireyin içsel deneyimlerinde ve dışsal davranış kalıplarında normatif gelişim çizgisinden ve kültürel beklentilerden sapma gösteren durumları kapsar. Etiyolojisinde tek bir nedensellikten söz etmek imkansızdır; epigenetik yatkınlıklar, nörotransmitter dengesizlikleri, yapısal beyin devrelerindeki aksamalar ve erken dönem travmatik yaşantılar ortaklaşa rol oynar. Sınıflandırma ve tanı süreçlerinde Amerikan Psikiyatri Birliği'nin DSM-5 kriterleri ile Dünya Sağlık Örgütü'nün ICD sistemi temel kılavuz olarak kullanılır.
Etimoloji
Latince 'mens' (zihin, akıl) kökünden türetilen 'mental' sıfatı ile Eski Fransızca 'des-तोड़mak' (dağıtmak, bozmak) kökünden gelen 'disorder' kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Günlük dilde sıkça 'akıl hastalığı' veya 'delilik' gibi arkaik terimlerle karıştırılır. Her ruhsal bozukluk bir psikopatolojik durumu işaret etmez; bazı durumlar geçici adaptasyon sorunlarıdır ve yasal ehliyeti her zaman ortadan kaldırmaz.