Otobiyografik Bellek
Autobiographical Memory
Tanım
Bireyin kendi yaşam öyküsüne ait epizodik deneyimler ile anlamsal bilgileri bütünleştiren, kimlik oluşumunun temelini atan kalıcı bellek sistemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir yetişkinin çocukluğundaki ilk bisiklet sürme deneyimini hatrlaması; düşmenin yarattığı acıyı ve o anki çevresel detayları (epizodik) hatırlarken, bisikletin markasını, rengini ve bisiklet sürmenin fiziksel kurallarını (anlamsal) aynı anda bilincine getirmesidir.
Derin Analiz
Otobiyografik bellek, Salt epizodik bellekten farklı olarak, yalnızca 'ne, ne zaman, nerede' sorularını yanıtlamakla kalmaz; aynı zamanda bireyin kendilik algısını, kişisel tarihini ve yaşam anlatısını (narrative) inşa eder. Nörobiyolojik düzeyde, medial prefrontal korteks, hipokampus, posterior cingulat korteks ve temporoparietal bileşke gibi varsayılan durum ağı (default mode network) yapılarıyla sıkı bir ilişki içindedir. Episodik detayların canlılığı zamanla solarken, anlamsal bileşenlerin ağırlık kazanması otobiyografik belleğin doğasını zaman içinde dönüştürür. Klinik bağlamda; depresyon, travma sonrası stres bozukluğu ve dissosiyatif bozukluklarda bu sistemin erişim ve organizasyon biçiminde belirgin sapmalar gözlemlenir.
Etimoloji
Yunanca 'autos' (kendi) + 'bios' (yaşam) + 'graphē' (yazı/kayıt) kelimelerinin birleşimiyle oluşan 'autobiographia' kökünden türetilmiştir; Latince 'memoria' (hatırlama/bellek) sözcüğüyle bütçeleşmiştir.
Karıştırmayın
Epizodik bellek ile sıklıkla karıştırılır; epizodik bellek otobiyografik belleğin yalnızca bir alt bileşenidir ve otobiyografik bellek bunun ötesinde soyut benlik bilgisi ile anlamsal olguları da kapsar.