Açık Bellek
Explicit Memory
Tanım
Bireyin bilinçli bir çaba ve farkındalıkla geri çağırdığı, sözel olarak ifade edilebilen uzun süreli bellek sistemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir tıp fakültesi öğrencisinin anatomi sınavında 'kalbin tabakalarını' hatırlayıp çoktan seçmeli soruyu yanıtlaması veya dün akşam yemeğinde ne yediğini bilinçli olarak zihninde canlandırması açık belleğin işlevsel birer göstergesidir.
Derin Analiz
Nöropsikolojik bağlamda açık bellek, başta hipokampüs ve medial temporal lob yapıları olmak üzere, diensefalik bölgeler ve neokorteksin koordine çalışmasını gerektirir. Peter Graf ve Daniel Schacter tarafından 1985 yılında kavramsallaştırılan bu yapı, genellikle bildirilebilen bellek ile eşanlamlı kullanılır ancak performans odaklı bir yönelime sahiptir. Anısal bellek (otobiyografik olaylar) ve anlamsal bellek (gerçekler ve genel bilgiler) olmak üzere iki ana alt kategoriye ayrılır. Bilgiye erişim süreci, prefrontal korteksin yürütücü işlevleri denetiminde gerçekleşir; bu da kodlama ve geri çağırma evrelerinde bilinçli bir niyet ve stratejik arama gerektirdiğini gösterir.
Etimoloji
Latince 'explicare' (açmak, sermek, anlaşılır kılmak) fiilinden türetilmiş 'explicitus' sıfatı ile Yunanca 'mneme' (bellek, anı) kelimesinin birleşiminden oluşan modern psikoloji terimi.
Karıştırmayın
Örtük bellek (implicit memory) ile sıkça karıştırılır. Örtük bellekte bilinçli farkındalık ve niyet olmaksızın performans sergilenirken (örneğin bisiklet sürmek), açık bellekte bilginin varlığının bilinçli olarak farkında olunması ve amaca yönelik olarak geri çağrılması esastır.