Erişim
Access
Tanım
Bellekteki bilgiyi geri getirme yeteneği veya sistemlere, gruplara ve fırsatlara katılımı engelleyen bariyerlerin ortadan kaldırılması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir katılımcının daha önce öğrendiği bir kelime listesini hatırlaması istendiğinde, doğru ipuçlarıyla (semantic cue) o bilgiye zihinsel erişim sağlaması bilişsel boyuta örnektir. Örgütsel bağlamda ise engelli bireylerin çalışma gruplarına tam katılımını sağlamak için fiziksel ve dijital engellerin ortadan kaldırılması sosyal erişim uygulamasıdır.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji bağlamında erişim, uzun süreli bellekte depolanan engramların veya epizodik anıların işleyen belleğe başarıyla transfer edilmesi sürecini ifade eder. Bu süreç, hipokampal ağlar ile prefrontal korteks arasındaki sinaptik entegrasyona ve doğru ipucu (retrieval cue) mekanizmalarına dayanır. Sosyal ve örgütsel psikoloji bağlamında ise terim, yapısal engellerin kaldırılması suretiyle bireylerin kaynaklara, organizasyonlara veya topluluklara eşit katılım hakkı elde etmesini tanımlar. Her iki boyutta da erişim, hem nörolojik bir geri çağırma kapasitesini hem de sosyokültürel bir adalet ilkesini temsil eder.
Etimoloji
Latince 'accedere' (yaklaşmak, ulaşmak; ad- [-e doğru] + cedere [gitmek]) fiilinden türetilmiş olup, Orta İngilizceye 'accessen' formunda girmiştir.
Karıştırmayın
Depolama (storage) ile karıştırılabilir; depolama bilginin bellekte saklanma durumunu ifade ederken, erişim (access) o bilgiye ihtiyaç anında ulaşabilme fonksiyonudur.