Varsayılan Durum Ağı
Default-mode Network (DMN)
Tanım
Birey dış dünya ile etkileşimde değilken, zihin serbest dolaşım halindeyken veya içsel odaklı görevler yürütülürken yüksek aktivite gösteren birleşik beyin bölgeleri şebekesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (fMRI) cihazına alınan bir katılımcıya herhangi bir bilişsel görev verilmediğinde (resting-state fMRI), katılımcı sadece boş ekrana bakarken ve kendi geçmişini veya planlarını düşünürken DMN bileşenleri arasındaki (özellikle medial prefrontal korteks ile posterior singulat korteks arasında) işlevsel bağlantısallığın en üst düzeye çıktığı gözlemlenir.
Derin Analiz
Varsayılan Durum Ağı (DMN), medial prefrontal korteks, posterior singulat korteks, angüler gyrus ve prekuneus gibi anatomik yapıları içeren geniş ölçekli bir nöral şebekedir. Bu ağ, kişinin dışsal bir uyarıcıya odaklanmadığı; zihin gezintisi (mind-wandering), otobiyografik bellek geri çağrımı, geleceği simüle etme ve zihin kuramı (theory of mind) gibi içsel süreçlerle meşgul olduğu durumlarda senkronize bir şekilde aktive olur. Evrimsel ve bilişsel açıdan, DMN'nin sürekli yüksek metabolik maliyeti, beynin dinlenirken bile sosyal bağları, geçmiş deneyimleri ve olası gelecekteki senaryoları sürekli olarak işleyerek adaptif bir avantaj sağladığını göstermektedir. Klinik düzlemde, DMN hiperaktivitesi majör depresif bozukluktaki ruminasyon (ruminative thought) döngüleriyle, hipoaktivitesi ise Alzheimer hastalığı ve bilinç bozukluklarıyla doğrudan ilişkilendirilmektedir.
Etimoloji
İngilizce 'default' (varsayılan, standart durum), 'mode' (tarz, biçim) ve 'network' (şebeke, ağ) kelimelerinin birleşiminden oluşur; nörogörüntüleme literatüründe ilk kez Marcus Raichle ve ekibi tarafından beynin dinlenme halindeki bazal metabolik aktivitesini tanımlamak üzere literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Görev-Pozitif Ağ (Task-Positive Network) ile sıklıkla karıştırılır; Görev-Pozitif Ağ dışsal odaklı, hedef güdümlü ve analitik görevlerde aktifleşirken, DMN tam tersine içsel odaklı ve istirahat anlarında baskındır.