Kendilik
Self
Tanım
Bireyin bilinçli ve bilinçdışı, zihinsel ve fiziksel tüm özelliklerini kapsayan, onu başkalarından ayıran bütüncül öz varlığı ve deneyim merkezi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir pratikte, kronik tükenmişlik yaşayan bir danışanın, başkalarının beklentilerini kendi isteklerinin önüne koyarak 'sahte kendilik' (false self) geliştirdiği, terapötik süreçte ise kendi otantik arzularıyla yeniden bağ kurarak 'gerçek kendilik' (true self) potansiyelini aktive etmesi gözlemlenir.
Derin Analiz
Psikoloji tarihinde kendilik kavramı, William James'in 'özne olarak ben' (I) ve 'nesne olarak ben' (Me) ikiliğiyle ampirik bir temele oturmuştur. James, kendiliğin hem bir değerlendirme hedefi hem de eylemlilik (agency) kaynağı olduğunu öne sürmüştür. Psikoanalitik gelenekte Carl Jung bu yapıyı bireyleşme (individuation) sürecinin nihai hedefi olarak konumlandırırken, Alfred Adler yaşam tarzı ile özdeşleştirmiştir. Kohut ve Winnicott gibi nesne ilişkileri kuramcıları ise kendiliğin gelişiminde erken dönem anne-bebek etkileşiminin, özellikle de 'aynalama' süreçlerinin kritik rolünü vurgulamışlardır. Kendilik, sadece statik bir kimlik deposu değil, algı, düşünce ve davranışın sürekli olarak regüle edildiği dinamik bir bilişsel-duygusal organizasyondur.
Etimoloji
Eski İngilizce 'self', 'selba' kökünden türetilmiş olup bireyin kendi kimliğini, öz varlığını ve biricikliğini ifade eden Germen kökenli bir kelimedir.
Karıştırmayın
Benlik saygısı (self-esteem) ve benlik imajı (self-image) kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır. Benlik saygısı kendiliğin değer boyutunu, benlik imajı bilişsel tasarımlarını ifade ederken; 'kendilik' bunların tamamını kapsayan üst bir bütünlüktür.
Keşfetmeye Devam Edin
Bireyleşme
Bireyleşme
İndividuation
Bir bireyin, hem biyolojik-sosyokültürel gelişim dinamikleri hem de Carl Jung'un analitik psikolojisinde bilincin ve bilinçdışının entegrasyonu yoluyla kendi özgün kimliğini kazanması sürecidir.
İncele