Değerlendirme Hedefi
Evaluation Objective
Tanım
Bir program değerlendirme sürecinin biçimlendirici veya özetleyici nitelikteki temel amaç ve odak noktaları.
Örnek Vaka / Uygulama
Yenidoğan dönemindeki annelere yönelik geliştirilen bir erken müdahale programının etkinliğini inceleyen bir araştırma ekibi, programın ilk altı ayındaki uygulama sorunlarını tespit etmek amacıyla biçimlendirici bir değerlendirme hedefi belirler; programın beşinci yılındaki nihai çocuk gelişim çıktıları ve bütçe verimliliği incelenirken ise hedef tamamen özetleyici analize evrilir.
Derin Analiz
Program değerlendirme ve psikometrik ölçme alanında değerlendirme hedefi, sistematik bir incelemenin hangi sorulara yanıt arayacağını ve hangi verilerin toplanacağını belirleyen stratejik pusuladır. Süreç biçimlendirici (formative) bir karakter taşıdığında odak; uygulama sadakati, süreç izleme ve erken dönem uygulama aksaklıklarının tespiti üzerinde yoğunlaşır. Buna karşın, özetleyici (summative) bir değerlendirme hedefi güdüldüğünde, analizin vektörü programın nihai etkisi, maliyet-etkinlik oranı ve makro düzeydeki başarı verimliliği üzerine çevrilir. Bu ikili ayrım, değerlendiricinin metodolojik tercihini, veri toplama araçlarını ve istatistiki analiz modellerini doğrudan şekillendirir.
Etimoloji
Latince 'ex-' [dışarı / -den] + 'valere' [güçlü veya değerli olmak] sözcüklerinden türetilen değerlendirme kavramı ile Latince 'obiectivus' [nesneye ait, amaç] sözcüğünün birleşimi.
Karıştırmayın
Program çıktısı (program outcome) ile sıklıkla karıştırılır; çıktı elde edilen nihai sonucu ifade ederken, değerlendirme hedefi bu sonuca ulaşmak için yürütülen incelemenin amacını tanımlar.