Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ölçme

Measurement

Tanım

Herhangi bir nitelik, miktar, boyut veya ölçütün derecesini belirleme süreci ve bu süreç sonucunda elde edilen sayısal ya da betimsel değer.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir araştırmada majör depresyon tanısı alan bireylerin tedavi öncesi ve sonrası semptom şiddetini belirlemek amacıyla Beck Depresyon Envanteri'nin uygulanması ve elde edilen toplam puanların istatistiksel analize tabi tutulması.

Derin Analiz

Psikometri ve istatistikte ölçme, soyut psikolojik yapıların (zeka, tutum, kaygı vb.) gözlenebilir göstergeler aracılığıyla sayısal formatlara dönüştürülmesidir. Stevens'ın ölçme düzeyleri teorisine göre (nominal, ordinal, eşit aralıklı ve oranlı), ölçmenin geçerliği ve güvenirliği elde edilen verilerin ampirik gözlemlerle ne derece uyumlu olduğuna bağlıdır. Klinik pratikte ise ölçekler ve psikometrik testler, örtük değişkenlerin standardize edilmiş kurallar çerçevesinde nicelleştirilmesini sağlar, bu da hata payını minimize ederek kararların nesnelliğini artırır.

Etimoloji

Latince 'mensura' (ölçü, ölçüm) sözcüğünden türetilmiş olup, 'metiri' (ölçmek) fiiline dayanır; Hint-Avrupa kökenli '*me-' (ölçmek, hesaplamak) kökünden evrilmiştir.

Karıştırmayın

Değerlendirme (evaluation) terimiyle sıklıkla karıştırılır; ölçme saf bir sayısal veya betimsel saptama süreciyken, değerlendirme bu ölçüm sonuçlarının bir ölçüt veya değere kıyasla yargılanması ya da anlamlandırılması sürecidir.