Başarı
Achievement
Tanım
Belirli bir hedefe ulaşılması veya bireyin çabaları sonucu edindiği bilgi, yetkinlik ve beceri düzeyi.
Örnek Vaka / Uygulama
Üniversite sınavına hazırlanan bir öğrencinin, düzenli çalışma stratejileri ve bilişsel yük yönetimi uygulayarak deneme sınavlarındaki net sayısını istikrarlı bir şekilde artırması ve hedeflediği fakülteye yerleşmesi akademik başarıya somut bir örnektir.
Derin Analiz
Eğitim ve psikometri bağlamında başarı, genellikle bireyin standartlaştırılmış ölçümler yoluyla ortaya koyduğu performans çıktısı olarak tanımlanır. Bilişsel psikolojide yürütücü işlevler, çalışma belleği kapasitesi ve uzun süreli bellekteki yapılandırılmış şemaların geri çağrılmasıyla doğrudan ilişkilendirilir. Kişilik psikolojisinde ise Henry Murray'in 'başarı gereksinimi' (n Achievement) kavramı çerçevesinde, bireyin zorluklarla başa çıkma, yüksek standartlar belirleme ve engelleri aşma motivasyonuyla tetiklenen içsel bir sürükleyici güç olarak incelenir. Nörobiyolojik olarak mezolimbik dopaminerjik yolakların ödül beklentisi ve pekiştireç süreçleriyle sıkı bir etkileşim içindedir.
Etimoloji
Fransızca 'achèvement' (tamamlama, sona erdirme) sözcüğünden gelmektedir; kökeni Latince 'ad caput' (başa gelmek, hedefe ulaşmak, başarmak) deyimine dayanır.
Karıştırmayın
Yetenek (aptitude) ile sıklıkla karıştırılır; yetenek bireyin gelecekteki öğrenme potansiyelini veya kapasitesini belirtirken, başarı geçmiş öğrenmelerin ve edinilmiş becerilerin güncel çıktısını ifade eder.