Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Amaç

Aim

Tanım

Bireyin davranışlarını motive eden, yönlendiren ve belirli bir sonuca odaklayan sembolik ya da içsel hedef temsili.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir psikoterapi seansında, danışanın kronik erteleme davranışı (prokrastinasyon) çalışılırken, kişinin kariyerine yönelik belirsiz istekleri somut, ölçülebilir ve kademeli 'amaçlar' haline dönüştürülerek davranışsal aktivasyon süreci başlatılır.

Derin Analiz

Bilişsel ve davranışsal bilimlerde amaç (aim), organizmanın homeostatik dengesini korumak ya da çevresel uyaranlara adapte olmak adına sergilediği istendik eylemlerin mental mimarisini oluşturur. Prefrontal korteksin yürütücü işlevleri (executive functions) ile limbik sistemin ödül devreleri arasındaki karmaşık etkileşimler sonucunda şekillenir. Psikanalitik teoride ise içgüdünün (trieb) tatmin edilmesi gereken nihai hedefini ifade eder. Davranışın yönünü (direction) ve şiddetini (intensity) belirleyen en kritik bilişsel vektördür.

Etimoloji

Orta İngilizce 'aimen' kelimesinden, Eski Fransızca 'aesmer' (tahmin etmek, hesap etmek) fiilinden ve Latince 'aestimare' (değer biçmek, tartmak) kökünden evrilmiştir.

Karıştırmayın

Niyet (intention) ile sıkça karıştırılır; niyet eyleme geçme iradesini barındırırken, amaç (aim) bu eylemin yöneldiği nihai mental hedefi temsil eder. Güdü (motivation) ise bu hedefe ulaşmak için gereken enerjiyi sağlar.