Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dürtü

Drive

Tanım

Bir faaliyeti veya eylem dizisini tetikleyen, genellikle fizyolojik yoksunluklar veya olumsuz uyaranlar tarafından oluşturulan genelleştirilmiş bir hazır olma durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Uzun süredir yemek yememiş bir bireyin kan şekerindeki düşüşün yarattığı fizyolojik yoksunluk, açlık dürtüsünü (drive) tetikler; bu durum bireyi zihinsel olarak yiyecek aramaya odaklayan ve pekiştireç arayışını başlatan genel bir hazır olma haline sokar.

Derin Analiz

Dürtü kavramı, organizmanın homeostatik dengesini korumak için psişik ve somatik sistemler arasındaki köprüyü kuran hipotetik bir yapıdır. Hull'ın dürtü indirgeme kuramında öğrenme ve pekiştirmenin temel motoru olarak ele alınırken; Freudyen psikoanalizde zihin ile beden arasındaki etkileşimi açıklayan, özellikle libido ve saldırganlık ekseninde şekillenen dinamik bir güç olarak konumlandırılır. Biyolojik kökenli gerilim durumları, organizmayı bu gerilimi azaltacak davranışsal çıktılara yönlendirir.

Etimoloji

Orta İngilizce 'drīfan' (sürmek, itmek, hareket ettirmek) fiilinden türetilmiş olup, Proto-Cermenik kökenli '*drībaną' kelimesine dayanmaktadır; psikoanalitik bağlamda ise Freud'un orijinal Almanca terimi olan 'Trieb' kelimesinin karşılığı olarak literatüre girmiştir.

Karıştırmayın

İçgüdü (instinct) ile sıklıkla karıştırılır; içgüdü türe özgü doğuştan gelen karmaşık davranış kalıplarını ifade ederken, dürtü öğrenme ve deneyimle şekillenebilen genel bir fizyolojik uyarılmışlık halidir. Ayrıca motivasyon kavramından daha dar ve primordiyal bir temele dayanır.