Libido
Libido
Tanım
Psikanalitik kuramda yaşam ve üreme içgüdülerinin arkasındaki temel psişik enerji veya genel yaşam kuvveti.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir değerlendirmede, ağır bir majör depresyon geçiren bir hastanın hayata karşı tüm ilgisini, üretkenliğini ve zevk alma kapasitesini yitirmesi (anhedoni), psikanalitik perspektifte libidonun dış nesnelerden çekilerek tekrar egoya (veya bilinçaltına) yönlendirilmesi ve tükenmesi olarak ele alınır.
Derin Analiz
Psikanaliz ve analitik psikoloji bağlamında libido, yalnızca cinsel dürtüleri değil, aynı zamanda bireyin hayatta kalma, yaratıcılık, haz arayışı ve Eros ile ilişkili tüm yapıcı enerjilerini barındıran dinamik bir kavramdır. Sigmund Freud'un ilk formülasyonlarında dar bir cinsel çerçeveye oturtulmuş olsa da, sonradan tüm sevgi, zevk ve benliği koruma ifadelerini kapsayacak biçimde genişletilmiştir. Carl Jung ise libidonun kapsamını daha da evrenselleştirerek onu cinsel sınırların ötesine taşımış ve bireyin tüm biyolojik, sosyal, kültürel ve yaratıcı etkinliklerini besleyen genel bir 'yaşam enerjisi' (élan vital) olarak tanımlamıştır. Nörobiyolojik ve endokrinolojik düzeyde bu kavram, hipotalamus-hipofiz-gonad aksı (HPG aksı) ve dopaminerjik ödül devreleri tarafından düzenlenen fizyolojik dürtülerle paralellik gösterir.
Etimoloji
Latince kökenli olup 'arzulama, şehvet, istek ve tutku' anlamına gelen 'libīdō' kelimesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yalnızca cinsel istek veya uyarılma hali ile karıştırılır; oysa libido, cinselliğin çok ötesinde genel bir psişik enerji ve yaşam kuvvetidir.