Bilişsel Gelişim
Cognitive Development
Tanım
Algılama, bellek, kavram oluşturma, problem çözme ve akıl yürütme gibi zihinsel süreçlerin doğumdan yetişkinliğe uzanan büyüme ve olgunlaşma seyri.
Örnek Vaka / Uygulama
Yedi yaşındaki bir çocuğun nesne sürekliliğini ve korunum ilkelerini (örneğin, dar bir bardaktan geniş bir bardağa dökülen suyun miktarının değişmediğini) henüz kavrayamaması, somut işlemler döneminin bilişsel sınırlılıklarıyla açıklanır. On yaşna geldiğinde ise aynı çocuk mantıksal çıkarımlar yapabilir ve hipotez kurabilir hale gelir.
Derin Analiz
Bilişsel gelişim, bireyin çevreyi anlamlandırma, bilgi işleme ve soyutlama kapasitelerinin zamansal değişimini inceler. Piaget'nin evre temelli yaklaşımı ile bilgi işlem kuramlarının sürekli değişim modelleri bu alanın teorik omurgasını oluşturur. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteksteki miyelinizasyon süreçleri, sinaptik budanma ve nöral ağların entegrasyonu bu mental olgunlaşmanın fizyolojik altyapısını hazırlar. Gelişim, ne salt biyolojik bir olgunlaşma ne de çevresel girdilerin pasif bir yansımasıdır; aksine, aktif bir yapılandırma sürecidir.
Etimoloji
Latince 'cognitio' (bilgi, tanıma, idrak etme) ve 'gelmek/yayılmak' anlamındaki eski Türkçe köklerin birleşimiyle oluşan akademik terminoloji.
Karıştırmayın
Psikososyal gelişim (kişilik ve sosyal ilişkilerin gelişimi odaklıdır) ve psikomotor gelişim (fiziksel ve hareket becerilerini kapsar); bilişsel gelişim ise doğrudan zihinsel ve bilgi işleme operasyonlarıyla sınırlıdır.