Koşullu Olumlu Kabul
Conditional Positive Regard
Tanım
Bireyin yalnızca belirli davranışsal standartları veya beklentileri karşıladığı durumlarda başkaları tarafından gösterilen onay, saygı ve kabul tutumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Ebeveynlerinin yalnızca okulda üstün başarı gösterdiğinde veya onların onayladığı bir meslek yolunu seçtiğinde kendisine sevgi ve değer gösterdiğini deneyimleyen bir genç yetişkinin, kendi içsel arzularını bastırarak sürekli bir başarı baskısı altında kronik tükenmişlik ve değersizlik hissi yaşaması.
Derin Analiz
Carl Rogers’ın hümanist kişilik kuramının temel yapı taşlarından biri olan koşullu olumlu kabul, bireyin kendilik algısının (self-concept) ve değerlilik duygusunun dışsal onay mekanizmalarına bağımlı hale gelmesine yol açar. Evrensel bir gereksinim olan olumlu kabulün (positive regard) başkalarının koşullarına bağlanması, kişinin kendiorganismik değerini (organismic valuing process) bastırmasına ve 'koşulluluk' (conditions of worth) geliştirmesine neden olur. Bu durum, bireyin gerçek benliği ile ideal benliği arasındaki makası açarak anksiyete, savunma mekanizmaları ve psikolojik uyumsuzluk riskini, deneyimlerin çarpıtılması pahasına artırır.
Etimoloji
Latince 'condicio' (şart, anlaşma) ve 'positivus' (olumlu, gerçek) kelimelerinin birleşimi ile Fransızca kökenli 'regard' (bakış, dikkate alma, değer verme) sözcüklerinin psikoloji literatüründeki sentezinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Koşulsuz olumlu kabul (unconditional positive regard) ile karıştırılır; ayırt edici fark, koşulsuz kabulde bireyin davranışlarından bağımsız olarak değer görmesi, koşullu kabulde ise onayın belirli kurallara ve performans kriterlerine bağlanmasıdır.