Alkol Bağımlılığı
Alcohol Dependence
Tanım
Bireyin, davranışsal, fizyolojik ve psikososyal sorunlara rağmen alkolü tekrarlayıcı veya zorlantılı şekilde kullanması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kişinin sosyal ve mesleki işlevselliğinde belirgin düşüşler yaşamasına, karaciğer fonksiyon testlerinde bozulma saptanmasına ve ailesel uyarıları dikkate almasına rağmen, günün büyük kısmını alkol temin etmeye ve tüketmeye ayırması; kullanımı durdurduğunda ise ellerde titreme, bulantı ve yoğun anksiyete gibi yoksunluk belirtileri göstermesi.
Derin Analiz
Tarihsel olarak DSM-IV-TR ve ICD-10 sınıflandırmalarında yer alan bu yapı, kişinin alkol elde etme, tüketme ve etkilerinden kurtulma döngüsüne aşırı zihinsel yatırım yapmasıyla karakterizedir. Nörobiyolojik düzeyde mezolimbik dopaminerjik ödül sisteminin kronik uyarılması, glutamaterjik ve GABAerjik nörotransmitter dengesizlikleri ile sinaptik plastisitedeki kalıcı değişimler bu tablonun sürdürülmesinde kritik rol oynar. Tolerans gelişimi ve yoksunluk bulguları tablonun fizyolojik boyutunu pekiştirir. 2013 yılındaki nosolojik güncellemelerle birlikte bu terim, alkol kötüye kullanımı tanısıyla tek bir çatı altında birleştirilmiş ve DSM-5 ile DSM-5-TR'de 'Alkol Kullanım Bozukluğu' (Alcohol Use Disorder) adı altında hafif, orta ve şiddet dereceleriyle yeniden tanımlanmıştır.
Etimoloji
Latince 'alcohol' (koyu toz, damıtılmış madde) ve 'dependere' (asılı durmak, dayanmak, -e muhtaç olmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Alkol kötüye kullanımı (alcohol abuse) ile karıştırılır; kötüye kullanımda tolerans ve yoksunluk gibi fizyolojik bağımlılık ölçütleri zorunlu değilken, bağımlılık (dependence) aşerme, tolerans ve kompulsif kullanım örüntülerini barındırır.
Keşfetmeye Devam Edin
Alkol Kullanım Bozukluğu
Alcohol Use Disorder
Alkolün bilişsel, davranışsal ve fizyolojik düzeyde yarattığı tahribata rağmen kullanımın kontrol edilememesi ve kompulsif bir şekilde sürdürülmesi durumu.
Madde Bağımlılığı
Drug Addiction
Bireyin belirli bir psikoaktif maddeyi kompulsif bir şekilde arama ve kullanma zorlantısı yaşaması, maddeye karşı tolerans geliştirmesi ve kullanımın kesilmesi durumunda yoksunluk belirtileri göstermesiyle karakterize kronik beyin durumu.
Yoksunluk Sendromu
Abstinence Syndrome
Bağımlılık yapıcı maddelerin ani kesilmesi veya azaltılması sonucunda ortaya çıkan karakteristik fizyolojik ve davranışsal bulgular kümesidir.