Alkol Kötüye Kullanımı
Alcohol Abuse
Tanım
Kişisel, sosyal ve mesleki işlevsellikte belirgin yıkıcı sonuçlara ve zorluklara rağmen alkol tüketiminin ısrarcı bir örüntü halinde sürdürülmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yasal ve mesleki sınırları ihlal ederek, örneğin sık sık alkollü araç kullanma nedeniyle ehliyetine el konulmasına veya iş yerinde performans düşüklüğü nedeniyle uyarılar almasına rağmen alkol tüketimini azaltamayan ve bu durum sosyal ilişkilerini zedeleyen bir bireyin klinik tablosu.
Derin Analiz
Tarihsel olarak DSM-IV-TR sınıflandırmasında tolerans, yoksunluk veya kompulsif kullanım kriterlerini gerektirmeyen bağımlılık dışı ayrı bir tanı olarak yer almıştır. Güncel nosolojide (DSM-5 ve DSM-5-TR) bu ayrım kaldırılmış olup, alkol bağımlılığı ile birlikte daha geniş bir spektrum olan 'Alkol Kullanım Bozukluğu' (Alcohol Use Disorder - AUD) çatısı altında birleştirilmiştir. Nörobiyolojik temelleri, mezolimbik dopaminerjik ödül sisteminin kronik ve maladaptif düzeyde modülasyonunu, prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin zayıflamasını ve glutamaterjik/GABAerjik dengenin bozulmasını içerir.
Etimoloji
Latince 'alcohol' (kökü Arapça 'al-kuhl') ve 'abusus' (kötüye kullanma, yanlış uygulama) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Alkol bağımlılığı (alcohol dependence) ve alkol kullanım bozukluğu (AUD) ile sıklıkla karıştırılır; kötüye kullanım tanımı eskiden tolerans ve yoksunluk kriterlerini dışlarken, güncel AUD çatısı tüm bu alt türleri şiddet derecelerine göre tek bir çatı altında toplar.
Keşfetmeye Devam Edin
Alkol Kullanım Bozukluğu
Alcohol Use Disorder
Alkolün bilişsel, davranışsal ve fizyolojik düzeyde yarattığı tahribata rağmen kullanımın kontrol edilememesi ve kompulsif bir şekilde sürdürülmesi durumu.
Madde Kötüye Kullanımı
Drug Abuse
Yasal veya yasadışı kimyasal maddelerin, tıbbi veya toplumsal normların dışına çıkarak, bireyin fizyolojik, psikolojik ve sosyal işlevselliğine zarar verecek düzeyde aşırı ve tekrarlayıcı biçimde tüketilmesi.
Yoksunluk Sendromu
Abstinence Syndrome
Bağımlılık yapıcı maddelerin ani kesilmesi veya azaltılması sonucunda ortaya çıkan karakteristik fizyolojik ve davranışsal bulgular kümesidir.