Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Glutamaterjik

Glutamatergic

Tanım

Glutamat nörotransmiterine tepki veren, salgılayan veya bu molekülle doğrudan işlev gören nöronal yapıları ve süreçleri tanımlayan sıfat.

Örnek Vaka / Uygulama

Hippokampustaki uzun süreli potansiyelizasyon (LTP) sürecinde, presinaptik uçtan salınan glutamat molekülleri postsinaptik membrandaki AMPA reseptörlerini aktive ederek hücreyi depolarize eder ve bu sayede NMDA reseptörlerindeki magnezyum bloğunu kaldırarak kalsiyum iyonlarının hücre içine girişini tetikler.

Derin Analiz

Glutamaterjik sistem, merkezi sinir sistemindeki en yaygın eksitatör (uyarıcı) nörotransmiter yolaktır. Sinaptik plastisite, öğrenme ve bellek süreçlerinin temel moleküler altyapısını oluşturur. N-metil-D-aspartat (NMDA) ve alfa-amino-3-hidroksi-5-methyl-4-isoksazolepropionic asit (AMPA) gibi iyonotropik reseptörler ile metabotropik glutamat reseptörleri (mGluR) üzerinden sinyal iletimini gerçekleştirir. Bu sistemin homeostatik dengesizliği, eksitotoksisite yoluyla nörodejeneratif süreçlerin ve çeşitli psikiyatrik tabloların patofizyolojisinde kritik rol oynar.

Etimoloji

Latince 'gluten' [yapıştırıcı, nişasta bazlı protein özü] kökünden türetilen 'glutamate' kelimesine, Yunanca 'ergon' [iş, eylem, aktivite] kökünden türetilen eklerin birleşmesiyle oluşmuştur.

Karıştırmayın

GABAerjik sistem ile karıştırılır; GABAerjik yapılar merkezi sinir sisteminde inhibitör (baskılayıcı) etki gösterirken, glutamaterjik sistem eksitatör (uyarıcı) işlev görür.

Keşfetmeye Devam Edin

Glutamat

Glutamate

Merkezi sinir sistemindeki en baskın uyarıcı nörotransmitter olup, sinaptik plastisite, öğrenme ve bellek süreçlerinde temel bir rol oynar.

İncele

Eksitotoksisite

Excitotoxicity

Nöronların, özellikle glutamat gibi uyarıcı nörotransmitterlerin aşırı uyarılması sonucu hasar görmesi ve ölmesidir.

İncele