Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alfa

Alpha

Tanım

İstatistiksel testlerde doğru olan sıfır hipotezinin yanlışlıkla reddedilme olasılığını (Tip I hata) veya psikometrik testlerde tutarlılık güvenirlik katsayısını ifade eden sembolik değer.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni geliştirilen bir antidepresanın etkililiğini test eden bir klinik araştırmada, araştırmacı α = .05 düzeyini seçer. Analiz sonucunda p < .05 elde edilirse, ilacın plasebodan farklı bir etki gösterdiği sonucuna varılır. Bu durumda, eğer ilaç aslında etkisizse ve araştırmacı buna rağmen etkili olduğunu iddia ediyorsa Tip I hata (alfa hatası) işlenmiş olur.

Derin Analiz

İstatistiki çıkarsamada alfa (α), araştırmacının veri setindeki bir etkinin veya farkın şans eseri oluşmadığını iddia ederken kabul ettiği azami Yanılgı payıdır. Geleneksel olarak %5 (.05) veya %1 (.01) seviyelerinde belirlenir; bu, sıfır hipotezi gerçekten doğruyken onu reddetme riskinin sırasıyla %5 veya %1 oranında göze alındığını gösterir. Psikometri bağlamında ise (Cronbach's alpha), bir ölçeği oluşturan maddelerin homojenliğini ve aynı gizil yapıyı ne derece tutarlı ölçtüğünü betimleyen 0 ile 1 arasında değişen bir güvenirlik indeksidir.

Etimoloji

Yunanca 'Alfa' (Άλφα) harfinden türetilmiştir; Fenike alfabesindeki 'alef' (öküz) sözcüğüne dayanır. Bilimsel yazında istatistiksel anlamlılık eşiğini ve tutarlılık katsayısını simgelemek için sembol olarak (α) biçiminde kullanılır.

Karıştırmayın

Beta (β) hatası (Tip II hata) ile sıklıkla karıştırılır; alfa doğru olan sıfır hipotezinin reddedilmesi iken, beta yanlış olan sıfır hipotezinin reddedilememesidir (kaçırılmasıdır).