İlaç
Drug
Tanım
Besin maddeleri dışında kalan, motor, duyusal, bilişsel veya fizyolojik süreçleri etkileyen her türlü kimyasal maddedir.
Örnek Vaka / Uygulama
Major depresif bozukluk tanısı alan bir bireye reçete edilen seçici serotonin geri alım inhibitörünün (SSRI) sinaptik aralıktaki serotonin konsantrasyonunu artırarak duygudurum düzenlemesi sağlaması.
Derin Analiz
Farmakolojik ajanlar, merkezi sinir sistemindeki nörotransmitter reseptörleri, iyon kanalları veya enzimatik yollarla etkileşime girerek homeostatik dengeyi modifiye eder. Klinik psikoloji ve nörobilimde bu maddeler; eksitatuar ve inhibitör sinyal iletimini değiştirmek, nöroplastisiteyi desteklemek veya psikopatolojik semptomları hafifletmek amacıyla kullanılır. Terapötik kullanımın yanı sıra, hedonik yolları (örneğin mezolimbik dopaminerjik sistemi) aktive etme potansiyelleri nedeniyle rekreatif kullanım riski barındırır ve farmakokinetik ile farmakodinamik profilleri bireysel genetik varyanslara göre değişiklik gösterir.
Etimoloji
Fransızca 'drogue' (kurutulmuş bitki, kök) kelimesinden evrilmiştir; köken olarak Germen dillerindeki 'drykka-' (içmek) veya Farsça 'darva' (ağaç, ot) köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Madde kötüye kullanımı (substance abuse) ve zehir (toxin); ilaçlar kontrollü terapötik veya deneysel dozlarda fayda sağlamak amacıyla verilirken, kötüye kullanım ve toksisite patolojik veya zararlı sonuçlar doğurur.