Klinik Psikoloji
Clinical Psychology
Tanım
Duygusal, zihinsel ve davranışsal bozuklukların araştırılması, tanılanması, değerlendirilmesi, önlenmesi ve tedavisiyle ilgilenen kapsamlı psikoloji uzmanlık dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi sekiz yaşında bir danışanın, son altı aydır günlük işlevselliğini olumsuz yönde etkileyen yoğun kaygı, uyku bozukluğu ve değersizlik hissi şikayetleriyle bir sağlık kuruluşuna başvurması. Klinik psikolog, yapılandırılmış klinik görüşme ve psikolojik testler (örneğin Beck Depresyon Envanteri) uygulayarak durumu değerlendirir, tanı kriterlerini inceler ve danışana özel kanıta dayalı bir psikoterapi protokolü planı oluşturur.
Derin Analiz
Klinik psikoloji, insan deneyiminin patolojik ve işlevselliği bozan yönlerini ampirik yöntemler ve psikoterapotik müdahaleler yoluyla ele alır. Temel bilim olmaktan ziyade ağırlıklı olarak bir uygulama alanı olup, nörobiyolojik yatkınlıklar, bilişsel şemalar, çevresel tetikleyiciler ve psikodinamik süreçler arasındaki karmaşık etkileşimi inceler. Alanın uygulayıcıları olan klinik psikologlar; psikometrik değerlendirmeler, klinik görüşmeler ve kanıta dayalı psikoterapi ekolleri (örneğin Bilişsel Davranışçı Terapi, Kabul ve Kararlılık Terapisi) aracılığıyla bireysel ve sistemik iyileşmeyi hedeflerler. Tanı ve sınıflandırma süreçlerinde DSM veya ICD gibi kılavuzlardan faydalanırken, aynı zamanda akademik araştırmalar yürütür ve multidisipliner sağlık ekipleriyle ortak çalışırlar.
Etimoloji
Yunanca 'kline' [yatak, hasta yatağı] ve 'psyche' [ruh, zihin] ile 'logia' [bilim, çalışma] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Tarihsel olarak hastabaşı gözleme ve tedavi uygulamalarına dayanır.
Karıştırmayın
Psikiyatri (tıp doktorluğu temelli olup medikal ve farmakolojik müdahale yetkisi vardır; klinik psikoloji ise psikoterapi ve psikometrik değerlendirme odaklıdır) ve Danışmanlık Psikolojisi (genellikle daha hafif düzeydeki uyum sorunları, gelişimsel krizler ve kariyer odaklı çalışırken, klinik psikoloji daha ağır psikopatolojiler ve ruhsal bozukluklarla ilgilenir).