Kabul Ve Kararlılık Terapisi
Acceptance And Commitment Therapy (ACT)
Tanım
Düşünce ve duyguları bastırmaya çalışmak yerine onları olduğu gibi kabullenmeyi ve kişisel değerler doğrultusunda eyleme geçmeyi amaçlayan, ilişkisel çerçeve kuramına dayalı bir üçüncü kuşak Bilişsel Davranışçı Terapi yaklaşımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal anksiyete bozukluğu yaşayan bir danışanın, 'Ya yine kekelersem ve herkes bana gülerse?' düşüncesini zihninde susturmaya çalışmak yerine, bu düşünceyi 'sadece bir kelime dizisi' olarak fark etmesi (bilişsel ayrışma), bu kaygı hissini bedeninde taşımaya izin vermesi (kabul) ve ardından mesleki hedefleri doğrultusunda bir sunum yapmaya gitmesi (adanmış eylem) sürecidir.
Derin Analiz
Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT), geleneksel bilişsel terapilerden farklı olarak içeriği değiştirmeyi değil, düşüncelerle kurulan işlevsel ilişkiyi dönüştürmeyi hedefler. Temel mekanizması psikolojik esneklik üzerine kuruludur ve altı ana süreçten (bilişsel ayrışma, kabul, şimdiki anla temas, bağlamsal benlik, değerler ve adanmış eylem) oluşur. Dil ve bilişin doğasından kaynaklanan deneyimsel kaçınmanın psikopatolojinin temel kaynağı olduğu varsayılır. İlişkisel Çerçeve Kuramı'na (Relational Frame Theory) dayanarak insan dilini ve bilişini analiz eder; bireyin içsel yaşantılarıyla mücadelesini sonlandırarak anlamlı bir yaşam inşa etmesini sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'acceptance' (kabul etmek, Latince *acceptare*) ve 'commitment' (bağlılık, kararlılık, Latince *committere*) kelimelerinin baş harflerinden oluşan kısaltmadır.
Karıştırmayın
Geleneksel Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile sıkça karıştırılır; BDT bilişlerin içeriğini ve doğruluğunu değiştirmeyi (bilişsel yeniden yapılandırma) amaçlarken, ACT düşüncenin içeriğinden ziyade onunla kurulan bağlamı ve işlevselliği değiştirmeyi hedefler.