Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kuşak

Generation

Tanım

Ortak bir zaman diliminde doğan, benzer sosyokültürel ve tarihi koşulları paylaşan bireylerin bütünü veya üreme ve yaratım süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik psikoloji pratiğinde, bir aile terapisinde X kuşağı ebeveynler ile Z kuşağı ergen bir birey arasındaki çatışmalar ele alınırken, ebeveynlerin kıtlık psikolojisi ve otoriter uyum odaklı şemaları ile ergenin hiper-bağlantılı, akışkan ve özerklik arayan bilişsel yapıları arasındaki kuşaksal uçurum analiz edilir.

Derin Analiz

Gelişimsel psikoloji ve sosyoloji düzleminde kuşak (generation), bireylerin ontogenetik gelişim süreçlerini şekillendiren makro düzeydeki çevresel etmenlerin kümesidir. Elder'in Yaşam Seyri Teorisi (Life Course Theory) çerçevesinde; 'tarihsel zaman ve coğrafi konum', bireyin psikolojik yörüngesini doğrudan belirler. Aynı kuşak diliminde yer alan kohortlar, benzer sosyopolitik olaylara, teknolojik kırılmalara ve ekonomik krizlere maruz kaldıkları için ortak bir kolektif bellek ve davranışsal eğilimler havuzu geliştirirler. Klinik bağlamda, kuşaklararası aktarım (intergenerational transmission) dinamikleri incelenirken, travmanın epigenetik ve davranışsal mekanizmalarının ardışık kuşaklar boyunca nasıl aktarıldığı analitik bir odak noktası oluşturur.

Etimoloji

Latince 'generatio' (üreme, doğum, nesil) sözcüğünden türetilmiş olup, kökeni Proto-Hint-Avrupa dilindeki *gene- (doğurmak, üretmek) köküne dayanmaktadır.

Karıştırmayın

Kohort kavramı ile sıklıkla karıştırılır; kohort daha geniş bir demografik veya istatistiksel örneklemi ifade ederken, kuşak (generation) daha spesifik olarak akrabalık basamaklarını ve sosyolojik yaş dilimlerini kapsar.