Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kuşaklararası Aktarım

Multigenerational Transmission

Tanım

Psikolojik sorunların ve özellikle kronik kaygının, aile ilişkileri yoluyla bilinçdışı mekanizmalarla ardışık nesillere aktarılması sürecidir.

Örnek Vaka / Uygulama

30 yaşında yoğun performans kaygısı yaşayan bir danışanın seanslarında, annesinin de benzer bir kronik endişe ile büyüdüğü ve kendi babasından sürekli bir eleştiri tonu devraldığı keşfedilir. Danışan, yerindeki en ufak bir hatayı dahi 'felaket' olarak kodlamaktadır; bu durum, ailesinin kuşaklar boyunca başarısızlığı bir ölüm kalım mesele olarak kodlayan aktarılmış inanç sisteminin somut bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Aile sistemleri teorisinin temel yapı taşlarından biri olan bu kavram, bireysel patolojinin kökenini tek bir bireyde değil, nesiller boyu evrilen aile dinamiklerinde arar. Murray Bowen tarafından geliştirilen çerçeveye göre, aile içindeki farklılaşmamış duygusal yığın, her yeni nesilde çocuklara aktarılarak adaptif düşünce ve davranış kapasitesini baskılar. Süreç, ebeveynlerin kendi çözülmemiş kaygılarını çocuklarına 'triangülasyon' (üçlü ilişki ağları) ve erken dönem duygusal reaktiflik yoluyla geçirmesiyle işler. Klinik pratikte müdahale, genogram (aile haritalama) çıkarılması ve bireylerin en düşük kaygı düzeyine ve en yüksek adaptif işlevselliğe sahip akrabalarla bilinçli etkileşim kurması için koçluk verilmesiyle yürütülür.

Etimoloji

Latince 'multi-' [çoklu] + 'generatio' [kuşak/nesil] kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, nesiller boyunca süregelen aktarım süreçlerini ifade eder.

Karıştırmayın

Genetik determinizm ile karıştırılır; ancak buradaki aktarım biyolojik DNA'dan ziyade tamamen ilişki örüntüleri, içselleştirilmiş aile mitleri ve duygusal reaktiflik kalıpları üzerinden gerçekleşir.