Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bowen Aile Sistemleri Teorisi

Bowen Family Systems Theory

Tanım

Ailenin, bireylerin davranış ve duygusal tepkilerini yönlendiren, birbirine bağımlı ve kendi kendini düzenleyen bir duygusal birim olarak ele alındığı bütüncül psikoterapi teorisi.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda, otuzlu yaşlarında sürekli kronik mide ağrıları yaşayan ve yerinde yöneticisiyle yaşadığı her tartışmada eve gelip eşine öfke kusarak çocuklarını azarlayan bir danışan vakası. Terapist, bu döngünün bireysel bir öfke kontrol sorunundan ziyade, danışanın kök ailesindeki aşırı kaygılı anne figürüyle olan çözülmemiş duygusal bağlarının nükleer aileye aktarılan bir üçgenleşme süreci olduğunu haritalandırır.

Derin Analiz

Murray Bowen tarafından geliştirilen bu teori, bireyi izole birimler olarak incelemek yerine, çok kuşaklı bir aile sisteminin ayrılmaz bir parçası olarak konumlandırır. Teorinin temelini oluşturan altı anahtar kavram bulunur: Kendilik Farkındalığı (Differentiation of Self), Üçgenleşme (Triangles), Nükleer Aile Duygusal Sistemi, Çok Kuşaklı Aktarım Süreci, Sıvı Doğum Sıralaması ve Duygusal Kesinti. Bireylerin kronik anksiyetesi ve işlevsellik düzeyleri, kök ailelerindeki çözülmemiş duygusal bağlardan doğrudan etkilenir. Sistem içindeki bir gerilim arttığında, iki kişi arasındaki diadik gerilim üçüncü bir kişiye veya nesneye yansıtılarak dengelenmeye çalışılır ki bu süreç üçgenleşme olarak adlandırılır. Klinik pratikte amaç, bireyin aile kütüğündeki otomatik reaktif döngüleri fark etmesi ve rasyonel düşünce ile duygusal tepkiselliği birbirinden ayırabilmesidir.

Etimoloji

Murray Bowen'ın soyadı [Amerikalı psikiyatrist ve öncü aile terapisti] + Latince 'familia' [hanehalkı/akraba grubu] + Yunanca 'systema' [birleşmiş bütün, parça bütünü]

Karıştırmayın

Klasik Aile Terapisi ve Yapısal Aile Terapisi (Minuchin) ile sıklıkla karıştırılır; yapısal terapi daha çok şimdiki zamandaki hiyerarşi ve sınırlarla ilgilenirken, Bowen teorisi çok kuşaklı aktarıma, tarihe ve duygusal sistemin derin köklerine odaklanır.